PIT w 2026: skala podatkowa, dochód i wybór rozliczenia
Jak czytać próg 120 000 zł, odróżnić przychód od dochodu i porównać formy opodatkowania bez pomijania składki zdrowotnej.
PIT dotyczy osób fizycznych, w tym przedsiębiorców prowadzących JDG. Punktem wyjścia jest ustalenie źródła przychodów i formy opodatkowania. Wpływ na konto nie zawsze jest dochodem podatkowym, a prywatny wydatek nie staje się kosztem tylko dlatego, że zapłacono z konta firmy.
Jak działa skala
Na skali kwota wolna wynosi 30 000 zł. Do podstawy 120 000 zł stosuje się 12% minus 3 600 zł kwoty zmniejszającej. Powyżej tego progu podatek to 10 800 zł oraz 32% nadwyżki ponad 120 000 zł. Wyższa stawka nie obejmuje całego dochodu.
Przykład: przy podstawie 150 000 zł, bez dodatkowych ulg, podatek wynosi 10 800 zł + 32% × 30 000 zł = 20 400 zł. To ilustracja samej skali, bez składki zdrowotnej i indywidualnych odliczeń.
Przychód, dochód i ryczałt
Dochód to zasadniczo przychód pomniejszony o podatkowe koszty. Podatek liniowy wynosi 19% dochodu i nie daje kwoty wolnej. Ryczałt jest liczony od przychodu, bez odliczania kosztów działalności; właściwa stawka zależy od rzeczywiście wykonywanej usługi. Nie wybieraj jej wyłącznie na podstawie nazwy firmy lub kodu PKD.
Rok złożenia deklaracji a rok dochodu
Rozliczenie składane w 2026 roku zwykle dotyczy dochodów z 2025 roku. Dochody z 2026 roku rozlicza się w roku następnym. Standardowy termin rocznego PIT to 30 kwietnia następnego roku, z uwzględnieniem zasad przesuwania terminów.
Co przygotować do porównania
- Prognozę przychodów i kosztów, a nie sam obrót.
- Informacje o innych dochodach, ulgach i sytuacji rodzinnej.
- Kalkulację składki zdrowotnej dla każdej formy.
- Weryfikację prawa do wybranej formy i terminu zgłoszenia zmiany.
Niższa nominalna stawka nie przesądza o niższym łącznym obciążeniu. Porównuj cały rok na tych samych założeniach.
Stan na 3 września 2026 r. Materiał informacyjny; zastosowanie zasad zależy od sytuacji podatnika.