Koniec roku w JDG: 8 rzeczy do zrobienia przed 31 grudnia 2026

Grudzień w jednoosobowej firmie to nie tylko faktury i prezenty dla klientów. To ostatni moment, żeby obniżyć podatek za 2026 rok, przygotować firmę na zmiany od stycznia i nie przegapić ulgi, która przepada razem z końcem roku.

Poniżej osiem spraw w kolejności terminów. Przy każdej piszemy, kogo dotyczy, a przy kwotach pokazujemy przykład. Na końcu jest lista kontrolna do wydrukowania.

1. Wakacje składkowe za grudzień: wniosek do 30 listopada

Raz w roku przedsiębiorca może nie płacić własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych). Wniosek RWS składa się w PUE/eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc wakacji. Jeżeli w 2026 r. jeszcze z nich nie korzystałeś, ostatnia szansa to grudzień, a wniosek trzeba złożyć do 30 listopada 2026 r.

• Zwolnienie obejmuje składki społeczne i Fundusz Pracy. Składkę zdrowotną płacisz normalnie.
• Na pełnym ZUS w 2026 r. to oszczędność około 1 788 zł, z dobrowolnym chorobowym około 1 927 zł. Na preferencyjnym ZUS kilkaset złotych.
• Niewykorzystane wakacje nie przechodzą na 2027 rok.

Warunki (liczba ubezpieczonych, rodzaj składek) opisaliśmy w artykule Wakacje składkowe ZUS 2026.

2. Zakupy do kosztów: kiedy przed 31 grudnia ma sens

Na skali, podatku liniowym i IP Box wydatek obniża podatek za rok, w którym go poniesiesz, czyli zwykle za rok z datą faktury (art. 22 ust. 5d ustawy o PIT). Laptop kupiony 29 grudnia obniży podatek za 2026 r., kupiony 2 stycznia już za 2027 r.

Przykład: podatek liniowy, laptop za 6 000 zł netto. Podatek spada o 1 140 zł (19%), składka zdrowotna o około 294 zł (4,9%). Razem około 1 434 zł mniej, ale z konta wychodzi 6 000 zł. Zakup opłaca się więc tylko wtedy, gdy laptop i tak był potrzebny. Kupowanie „dla kosztów” to zawsze strata pieniędzy.

• Sprzęt do 10 000 zł netto możesz zaliczyć do kosztów od razu, bez amortyzacji (art. 22d ustawy o PIT).
• Mały podatnik (przychód w 2025 r. do 8 517 000 zł) może w 2026 r. jednorazowo zamortyzować środki trwałe z grup 3 do 8 KŚT do 213 000 zł (art. 22k ust. 7). Nie dotyczy samochodów osobowych, a ulga to pomoc de minimis.
• Na ryczałcie kosztów nie ma. Zakup przed końcem roku nie obniży podatku, odliczysz najwyżej VAT, jeżeli jesteś czynnym podatnikiem.

3. IKZE: wpłata do 31 grudnia, zwrot w zeznaniu

Wpłaty na Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego odliczasz od dochodu na skali i liniowym oraz od przychodu na ryczałcie (art. 26 ust. 1 pkt 2b ustawy o PIT, ustawa o ryczałcie). Przedsiębiorca ma w 2026 r. wyższy limit: 16 956 zł zamiast 11 304 zł. Liczy się data wpływu pieniędzy na konto IKZE, więc nie zostawiaj przelewu na 31 grudnia.

Forma opodatkowania	Wpłata 16 956 zł obniża podatek o
Podatek liniowy 19%	3 221,64 zł
Skala 12%	2 034,72 zł
Ryczałt 12%	2 034,72 zł
Ryczałt 8,5%	1 441,26 zł

Pieniądze zostają Twoje i pracują na emeryturę. Przy wypłacie po 65. roku życia, jeżeli wpłacałeś w co najmniej 5 latach, zapłacisz 10% zryczałtowanego podatku. Wpłacić można też mniej niż limit.

4. Spis z natury na 31 grudnia

Jeżeli prowadzisz KPiR i masz towary handlowe, materiały, półprodukty albo wyroby gotowe, sporządzasz spis z natury na koniec roku. Od 2026 r. zasady określa nowe rozporządzenie w sprawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów: spis podpisuje właściciel, a do księgi wpisuje się tylko jego wartość.

Spis to nie formalność. Różnica między spisem na początek i koniec roku zmienia koszt. Przykład: na 1 stycznia miałaś towar za 20 000 zł, na 31 grudnia zostało 35 000 zł. Koszty roku spadają o 15 000 zł, bo tego towaru jeszcze nie sprzedałaś. Bez spisu podatek będzie policzony źle.

Firmy usługowe bez zapasów spisu nie robią. Na ryczałcie spis sporządza się przy zmianie formy opodatkowania i likwidacji firmy.

5. Forma opodatkowania na 2027 i nowy limit ryczałtu

Formę opodatkowania na 2027 r. zmieniasz do 20 lutego 2027 r. w CEIDG albo do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie. Decyzję warto jednak podjąć w grudniu, bo wtedy znasz już przychód za prawie cały 2026 r.

W tym roku ma to szczególne znaczenie. 22 października 2026 r. Sejm uchwalił rządowy projekt (druk nr 3147), który obniża limit ryczałtu z 2 000 000 do 250 000 euro. Jeżeli ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r., z ryczałtu w 2027 r. skorzysta tylko ten, kto w 2026 r. miał przychód do 1 094 250 zł. 27 października 2026 r. Senat wprowadził poprawki, limitu 250 000 euro nie zmienił. Na dzień 6 listopada 2026 r. Sejm rozpatruje poprawki Senatu, potem ustawę musi podpisać Prezydent.

Co zrobić teraz: policz przychód od stycznia i dodaj prognozę na listopad i grudzień. Jeżeli wychodzi blisko 1,1 mln zł, porównaj podatek liniowy i skalę. Przykłady liczbowe są w artykule Ryczałt, liniowy czy skala w 2027 roku.

6. KSeF od 1 stycznia 2027: koniec wyjątków

31 grudnia kończy się okres przejściowy w Krajowym Systemie e-Faktur. Od stycznia każda faktura dla firmy z polskim NIP idzie przez KSeF, także przy sprzedaży do 10 000 zł miesięcznie, a faktury z kasy fiskalnej i paragony z NIP do 450 zł przestają działać jako faktury.

• Sprawdź w grudniu, czy masz dostęp do KSeF i czy program do faktur wysyła je do systemu.
• Ustal, kto w firmie wystawia faktury i jakie ma uprawnienia.
• Faktura wystawiona 2 stycznia za usługę z grudnia też idzie już przez KSeF.

Szczegóły i kary opisaliśmy w artykule KSeF od 1 stycznia 2027.

7. VAT: sprawdź limit 240 000 zł

Zwolnienie podmiotowe z VAT przysługuje w 2027 r. tylko wtedy, gdy sprzedaż w 2026 r. nie przekroczyła 240 000 zł (art. 113 ustawy o VAT). Jeżeli firmę otworzyłeś w trakcie roku, limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni działalności.

Przykład: firma działa od 1 lipca 2026 r., czyli 184 dni. Limit na 2026 r. to 240 000 zł × 184 / 365, czyli około 120 986 zł. Kto przekroczy limit, staje się czynnym podatnikiem VAT od transakcji, którą go przekroczył, i musi wcześniej złożyć VAT-R.

8. ZUS na 2027: Mały ZUS Plus i koniec ulg

• Mały ZUS Plus: jeżeli przychód w 2026 r. nie przekroczy 120 000 zł, możesz płacić składki od dochodu. Zgłoszenie składasz do końca stycznia 2027 r.
• Koniec ulgi na start lub preferencyjnego ZUS: sprawdź, w którym miesiącu kończy się Twój okres. Ulga na start trwa 6 miesięcy, preferencyjny ZUS 24 miesiące. Od 2027 r. podstawa preferencyjnego ZUS to 1 485 zł.
• Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2026 r. wykażesz w dokumentach za kwiecień 2027 r., do 20 maja. Już teraz zbieraj dane o przychodach i dochodzie.

Lista kontrolna na listopad i grudzień 2026

Sprawa	Termin	Kogo dotyczy
Wniosek RWS o wakacje składkowe za grudzień	30 listopada 2026	kto nie korzystał w 2026 r.
Zakupy potrzebne firmie	31 grudnia 2026 (data faktury)	skala, liniowy, IP Box
Wpłata na IKZE	wpływ do 31 grudnia 2026	wszystkie formy
Spis z natury	na 31 grudnia 2026	KPiR z towarami lub materiałami
Dostęp do KSeF i program do faktur	przed 1 stycznia 2027	każda firma wystawiająca faktury
Sprzedaż za 2026 a limit VAT 240 000 zł	31 grudnia 2026	zwolnieni z VAT
Przychód za 2026 a limit ryczałtu	grudzień 2026, decyzja do 20 lutego 2027	ryczałtowcy
Zgłoszenie Małego ZUS Plus	do końca stycznia 2027	przychód do 120 000 zł

Najczęstsze pytania

Czy faktura z 31 grudnia, zapłacona w styczniu, jest kosztem 2026 roku? Na KPiR co do zasady tak, liczy się data faktury, a nie zapłaty. Pamiętaj tylko o sposobie zapłaty: transakcję z firmą powyżej 15 000 zł opłać z rachunku płatniczego, inaczej nie będzie kosztem.

Czy IKZE opłaca się na ryczałcie? Tak. Wpłatę odliczasz od przychodu, więc przy stawce 12% maksymalna wpłata obniża podatek o ponad 2 000 zł.

Co jeżeli ustawa o ryczałcie nie wejdzie w życie 1 stycznia? Senat już wprowadził poprawki i ustawa wróciła do Sejmu, a termin może się jeszcze zmienić. Dlatego policz oba warianty w grudniu, a ostateczną decyzję podejmij w styczniu, gdy ustawa będzie ogłoszona.

Chcesz przejść przez koniec roku bez stresu? W OK Service sprawdzamy z klientem limity, zakupy i formę opodatkowania jeszcze w grudniu. Napisz do nas, pierwsza konsultacja jest bezpłatna.

Materiał przygotowany 6 listopada 2026 r. na podstawie przepisów obowiązujących w tym dniu oraz rządowego projektu z druku sejmowego nr 3147. Wyjaśnia ogólne zasady; konkretna sytuacja może wymagać indywidualnej analizy.