ZUS w 2026: ulgi, Mały ZUS Plus i składka zdrowotna

Jak oddzielić składki społeczne od zdrowotnej i sprawdzić prawo do ulgi według zasad obowiązujących w 2026 roku.
„Ile wynosi ZUS?” nie ma jednej odpowiedzi. Miesięczna wpłata zależy m.in. od ulg, podstawy składek, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, formy opodatkowania i innych tytułów ubezpieczenia. Najpierw ustal swój wariant, dopiero potem kwotę.
Start i składki preferencyjne
Ulga na start pozwala przez maksymalnie sześć miesięcy kalendarzowych nie opłacać składek społecznych z działalności. Składka zdrowotna pozostaje. Prawo do ulgi wymaga m.in. pierwszej działalności albo odpowiednio długiej przerwy oraz spełnienia warunku dotyczącego byłego pracodawcy. Brak składek społecznych oznacza też brak ochrony z tych ubezpieczeń z tego tytułu.
Preferencyjne składki społeczne można opłacać przez 24 miesiące kalendarzowe po spełnieniu warunków. Ich minimalna podstawa to 30% minimalnego wynagrodzenia. Nie należy mylić tej ulgi z Małym ZUS Plus.
Mały ZUS Plus od 2026 roku
Od stycznia 2026 obowiązują nowe zasady liczenia okresów: 36 miesięcy ulgi w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności. ZUS opisuje możliwość rozpoczęcia nowego limitu po 2025 roku niezależnie od wcześniejszego wykorzystania. Nadal trzeba spełnić pozostałe warunki, w tym dotyczące przychodu poprzedniego roku, okresu prowadzenia działalności i zgłoszenia. Ulga dotyczy składek społecznych, nie zdrowotnej.
Zdrowotna i kwoty miesięczne
Składkę zdrowotną oblicza się odrębnie. Na skali i podatku liniowym znaczenie ma dochód, a na ryczałcie odpowiedni przedział przychodów. Obowiązują również podstawy minimalne i rozliczenie roczne. Kwotę na konkretny miesiąc sprawdź w aktualnej tabeli ZUS oraz swojej deklaracji.
Dokumenty do kalkulacji
- Daty rozpoczęcia, zawieszenia i poprzednich działalności.
- Historia ulg i kodów ubezpieczenia.
- Przychód, dochód i liczba dni działalności w poprzednim roku.
- Forma opodatkowania i informacje o zatrudnieniu poza firmą.
Nie kopiuj przelewu znajomego przedsiębiorcy. Nawet przy identycznym obrocie właściwe składki mogą być inne.
Stan na 3 września 2026 r. Materiał informacyjny; zastosowanie zasad zależy od sytuacji podatnika.